Αλλεργικές δερματοπάθειες στα παιδιά

Σκολίωση:Διάγνωση και θεραπευτική προσέγγιση
June 8, 2015
Πρόληψη Οφθαλμικών τραυμάτων στα παιδιά
June 8, 2015
Show all

Αλλεργικές δερματοπάθειες στα παιδιά

Η αλλεργία, γνωστή σε όλους σαν μια υπερβολική αντίδραση του οργανισμού σε εξωτερικούς παράγοντες, μπορεί να εκδηλωθεί από την ευαίσθητη βρεφική ηλικία μέχρι την ενηλικίωση. Διάφορα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού μπορεί να χρησιμεύσουν ως μέσα έκφρασης αυτής της αντίδρασης, όπως το αναπνευστικό, το πεπτικό σύστημα και το δέρμα. Στην τελευταία περίπτωση, κύρια θέση κατέχει η ατοπική δερματίτιδα ή έκζεμα. Όντως, το έκζεμα είναι μία από τις πιο συνήθεις διαταραχές της αρχιτεκτονικής ομαλότητας του δέρματος. Σε ένα ποσοστό 25-40% έχει αλλεργικό υπόστρωμα, πράγμα που σημαίνει αφενός την κληρονομική του προέλευση, αφετέρου την πιθανότητα «μετατροπής» σε άλλο ατοπικό νόσημα, όπως αλλεργική ρινίτιδα και άσθμα. Η ονομασία έκζεμα προέρχεται από τη σύνθετη ελληνική λέξη εκ-ζέω, δηλαδή εκβράζω, αποδίδοντας έτσι το αίσθημα καύσου στις περιοχές με έκζεμα. Τα περισσότερα παιδιά που θα εμφανίσουν ατοπικό έκζεμα θα το εκδηλώσουν τους πρώτους μήνες της ζωής (το 75%) και μόνο το 10-15% σε μεγαλύτερες ηλικίες. Πάντως μέχρι την ηλικία των 11 ετών το έκζεμα έχει εκδηλωθεί, ενώ μπορεί να εκδηλωθεί και στην ενήλικο ζωή. Η αναγνώριση των πρώτων συμπτωμάτων είναι εύκολη, καθώς το δέρμα γίνεται ερυθρό ξηρό και λεπιδώδες στα πάσχοντα σημεία, που ενίοτε εμφανίζουν έντονα στοιχεία φλεγμονής. Στα βρέφη η πιο συνηθισμένη εντόπιση είναι το μέτωπο και οι παρειές και εν συνεχεία οι εκτατικές επιφάνειες των άκρων και ο κορμός. Στα μεγαλύτερα παιδιά και στους εφήβους μπορεί να είναι το πρόσωπο και οι καμπτικές επιφάνειες των αρθρώσεων.

Η αναζήτηση βλαπτικού παράγοντα κατά τη βρεφική ηλικία έγκειται στους τροφικούς παράγοντες, όπως το γάλα της αγελάδας καθώς και οι τροφές που λαμβάνει η θηλάζουσα μητέρα και μέσω του μητρικού γάλακτος ευαισθητοποιούν το παιδί. Μετά το έτος στην αιτιολογία υπεισέρχονται περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως τα ακάρεα της οικιακής σκόνης, τα κατοικίδια, οι γύρεις των φυτών, αλλά και τροφικοί παράγοντες, κυρίως χρωστικά και αρωματικές ουσίες των τροφών. Επιδείνωση του εκζέματος μπορεί να προκαλέσει η επιμόλυνση από σταφυλόκοκκο, το στρες, καθώς και οι απότομες μεταβολές της θερμοκρασίας του περιβάλλοντος, καθώς και η τριβή των πασχουσών περιοχών.
Μία άλλη κατηγορία αλλεργικής αιτιολογίας δερματιτίδων είναι οι «εξ επαφής» δερματίτιδες. Αυτές στη συνείδηση των περισσοτέρων είναι δερματοπάθειες ενηλίκων που κατατάσσονται στα επαγγελματικά νοσήματα. Τα τελευταία είκοσι χρόνια όμως, με την εισαγωγή στο εμπόριο καταναλωτικών αγαθών για παιδιά όμοιων μ’ εκείνα των ενηλίκων, το πρόβλημα αφορά και στην παιδική ηλικία.

Έτσι, για παράδειγμα το νικέλιο που αποτελεί συστατικό κατασκευής ρούχων και φο μπιζού, τα αρώματα, η χρωστική «βαθύ μπλε» που υπάρχει στα τζιν και τα σκούρα υφάσματα, ακόμη και το καουτσούκ που συνιστά το σώμα της Μπάρμπι ή του Άξιον Μαν, είναι κάποιες από τις πιο συνήθεις ουσίες που ευαισθητοποιούν τα παιδιά καθημερινά. Η λύση βρίσκεται στην απόσυρση κάποιων ουσιών από τη βιομηχανία ώστε η ευαισθητοποίηση να μην είναι πολύ συχνή. Οι γονείς απλά μπορούν να παρατηρούν με λεπτομέρεια την ημερολογιακή εμφάνιση των συμπτωμάτων των παιδιών, ώστε σε συνεργασία με τον ειδικό να διαγνώσουν την αιτία και να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα. Και ενώ στην περίπτωση της Ατοπικής Δερματίτιδας η θεραπευτική φαρέτρα έχει να προσφέρει διάφορα σκευάσματα, στις εξ επαφής δερματοπάθειες, η αποφυγή του βλαπτικού παράγοντα είναι η λύση. Σε όλες τις περιπτώσεις που τίθεται η υπόνοια μιας αλλεργίας με εκδήλωση από το δέρμα, η διαγνωστική προσέγγιση περιλαμβάνει εκτός από ένα λεπτομερές ιστορικό, αιματολογικό έλεγχο προς αυτήν την κατεύθυνση και δερματικά τεστ, είτε με τη μέθοδο του νυγμού είτε με τη μέθοδο patch. Κατόπιν η υπομονή και η στενή συνεργασία με τους ειδικούς πάντα αποβαίνει προς όφελος του παιδιού.

Συνεργαζόμενος Ιατρός του EY Club
Μαρία Κουλούρη Βακαλοπούλου, Παιδίατρος
Ευρωκλινική Παίδων