Επαναπροσδιορισμός των θεραπευτικών στόχων στην κολπική μαρμαρυγή

Οικονομική κρίση και ψυχική υγεία
June 8, 2015
Το πελματογράφημα και η αξία του
June 8, 2015
Show all

Επαναπροσδιορισμός των θεραπευτικών στόχων στην κολπική μαρμαρυγή

Επαναπροσδιορισμός των θεραπευτικών στόχων στην κολπική μαρμαρυγή

Η κολπική μαρμαρυγή αποτελεί πολύ συχνή, τη συχνότερη καρδιακή αρρυθμία, της οποίας μάλιστα η συχνότητα συνεχώς αυξάνεται: προσβάλλει 1 στους 25 ενήλικες άνω των 60 ετών και 1 στους 10 ενήλικες άνω των 80 ετών, ενώ συνολικά στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ πάσχουν από αυτήν 6,8 εκατομμύρια άτομα. Υπολογίζεται μάλιστα ότι η συχνότητα της στις ΗΠΑ μπορεί να αυξηθεί κατά 2,5 ή και περισσότερες φορές μέχρι το 2050.

Ως νόσος η κολπική μαρμαρυγή προερχόμενη από διαταραχές της ηλεκτρικής δραστηριότητας της καρδιάς, που περιορίζει την καρδιακή λειτουργία και συνεπώς διαταράσσει την καρδιακή παροχή, είναι σοβαρή πολύπλοκη και εξελίσσεται προοδευτικά.
Η κολπική μαρμαρυγή διακρίνεται σε τρεις τύπους:

1. Παροξυσμικη : υποτροπιάζουσα κολπική μαρμαρυγή, που ανατάσσεται αυτόματα εντος επτά ημερών.
2. Εμμένουσα : υποτροπιάζουσα κολπική μαρμαρυγή που επιμένει επί περισσότερες από επτά μερες και απαιτεί ιατρική παρέμβαση για την επανάκτηση του φυσιολογικού καρδιακού ρυθμού, και
3. Χρόνια : εμμένουσα κολπική μαρμαρυγή, για την οποία η ανάταξη του καρδιακού ρυθμού είτε είναι αναποτελεσματική είτε δεν έχει επιχειρηθεί.

Πρέπει στο σημείο αυτό να διευκρινισθεί ότι :

1. Οι τύποι αυτοί της κολπικής μαρμαρυγής δεν εμφανίζονται πάντα μεμονωμένα. Ενας ασθενής είναι δυνατό να παρουσιάσει αρκετά επεισόδια παροξυσμικής κολπικής μαρμαρυγής και περιστασιακά, επεισόδια εμμένουσας ή το αντίθετο, ενώ
2. Περισσότεροι από τα ¾ των ασθενών με παροξυσμική, παρουσιάζουν χρόνια κολπική μαρμαρυγή μετά από περίπου 14 χρόνια.
Τα συμπτώματα μπορεί να ποικίλλουν

Οι ασθενείς, εν τω μεταξύ, είναι πιθανό να διέρχονται περιόδους συμπτωματικής και ασυμπτωματικής κολπικής μαρμαρυγής . Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

Αίσθημα παλμών – Θωρακικό άλγος – Δύσπνοια – Εύκολη κόπωση – Αίσθημα ζάλης

Ωστόσο το 15-35% περίπου των ασθενών με κολπική μαρμαρυγή είναι ασυμπτωματικοί. Στους ασθενείς αυτούς η διάγνωση της αρρυθμίας τίθεται τυχαία, μετά από εξετάσεις ρουτίνας ή εξετάσεις για την διεύρυνση άλλων νόσων.
Με την πάροδο του χρόνου, εξάλλου και κυρίως στους ηλικιωμένους ασθενείς, το αίσθημα παλμών είναι δυνατό να παύσει να εκδηλώνεται, ώστε οι ασθενείς με χρόνια κολπική μαρμαρυγή καθίστανται ασυμπτωματικοί.

Κολπική μαρμαρυγή

Το φορτίο της κολπικής μαρμαρυγής:

1. Διπλασιάζει τον κίνδυνο θανάτου
2. Αυξάνει σχεδόν στο πενταπλάσιο τον κίνδυνο αναπτύξεως αγγειακού επεισοδίου
3. Αυξάνει κατά 3,4 φορές τον κίνδυνο δημιουργίας καρδιακής ανεπάρκειας
4. Επιδεινώνει την πρόγνωση στους ασθενείς με καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου και
5. Αυξάνει την ανάγκη εισαγωγής στο νοσοκομείο κατά 2-3 φορές.

Επιπλέον η κολπική μαρμαρυγή:

1. Επιδεινώνει τη γενική κατάσταση της υγείας των ασθενών και υποβαθμίζει την ποιότητα ζωής τους στο 1/3, μειώνοντας την ικανότητα ζωής τους σχεδόν στο 1/3, μειώνοντας την ικανότητα τους προς άσκηση των καθημερινών δραστηριοτήτων και των κοινωνικών συναναστροφών τους και
2. Συμβάλλει στην εγκατάσταση καταθλίψεως και άγχους.
Έτσι η αρρυθμία αυτή αποτελεί και βαρύ φορτίο για τα συστήματα υγείας και όλων των χωρών:
1. Οι εισαγωγές στα νοσοκομεία λόγω κολπικής μαρμαρυγής έχουν αυξηθεί κατά 66% κατά τα τελευταία 20 χρόνια, λόγω της γηράνσεως του πληθυσμού, και της εξαιτίας αυτής αυξανόμενης επιπτώσεως των καρδιαγγειακών νόσων και των άλλων παραγόντων κινδύνου για ανάπτυξη της αρρυθμίας
2. Στην Ευρώπη περίπου το 70% του ετήσιου κόστους για την αντιμετώπιση της κολπικής μαρμαρυγής καταναλώνεται σε νοσοκομειακή φροντίδα και παρεμβατικές διαδικασίες.
3. Το 2006 η κολπική μαρμαρυγή αποτέλεσε την κυρίαρχη αιτία νοσηλείας ασθενών με αρρυθμία στις ΗΠΑ και αντιστοιχούσε στο 1/3 των νοσηλειών ασθενών με αρρυθμία στην Ευρώπη.

Κολπική μαρμαρυγή – Παράγοντες κινδύνου

Η επίπτωση της κολπικής μαρμαρυγής αυξάνεται με την πρόοδο της ηλικίας. Οι παράγοντες κινδύνου για την πρόκληση της είναι πολλοί και συχνοί μεταξύ του γενικού πληθυσμού:

1. Παχυσαρκία
2. Αρτηριακή υπέρταση
3. Σακχαρώδης διαβήτης
4. Καρδιακή ανεπάρκεια
5. Έμφραγμα του μυοκαρδίου
6. Διάφορες βαλβιδοπάθειες
7. Θυρεοειδοπάθεια
8. Περικαρδιακές νόσοι
Οι νεαρότεροι ασθενείς αποτελούν το 35-40% των περιπτώσεων παροξυσμικής κολπικής μαρμαρυγής και το 20-25% των περιπτώσεων χρόνιας κολπικής μαρμαρυγής.

Κολπική μαρμαρυγή η αντιμετώπιση της
Το ίδιο πολύπλοκη τόσο για τους ιατρούς όσο και για τους ασθενείς, κατ΄επέκταση δε και επαχθής για τα συστήματα υγείας, είναι και η αντιμετώπιση της κολπικής μαρμαρυγής.
Η ανάγκη συνεπώς για εισαγωγή νέων πρωτοποριακών θεραπευτικών μεθόδων, οι οποίες θα βοηθήσουν τους ιατρούς και τους ασθενείς να διαχειριστούν την πολυπλοκότητα και τις συνέπειες της κολπικής μαρμαρυγής στην καθημερινή ζωή, προβάλλει επιτακτική.

Κολπική μαρμαρυγή : οι εφαρμοζόμενες μέχρι σήμερα θεραπείες, οι περιορισμοί στην εφαρμογή τους.

1. Η φαρμακοθεραπεία αποτελεί την θεραπεία 1ης γραμμής στην κολπική μαρμαρυγή. Οι θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν φάρμακα που ελέγχουν είτε την καρδιακή συχνότητα είτε τον καρδιακό ρυθμό.
2. Και οι δυο κατηγορίες αυτών των παραγόντων στοχεύουν στην ανακούφιση από τα συμπτώματα. Προκαλούν όμως συχνά ανεπιθύμητες ενέργειες οι οποίες ενίοτε είναι σοβαρές. Επιπλέον για κανένα από τα διατιθεμένα σήμερα αντιαρρυθμικά φάρμακα δεν έχει αποδειχθεί ότι μειώνει την νοσηρότητα ή την θνητότητα.
3. Για την αποκατάσταση του φλεβοκομβικού ρυθμού έχει επινοηθεί και η καρδιομετατροπή η οποία παρέχει υψηλή αποτελεσματικότητα, κυρίως σε περιπτώσεις πρόσφατης ενάρξεως της κολπικής μαρμαρυγής . Παρόλα αυτά η καρδιομετατροπή απαιτεί χορήγηση γενικής αναισθησίας και αυξάνει τον κίνδυνο απελευθερώσεως θρόμβων στην κυκλοφορία. Η προφυλακτική χορήγηση αντιθρομβωτικών η οποία αρχίζει πριν την εφαρμογή της μεθόδου αυτής μειώνει τον κίνδυνο.
4. Άλλες θεραπευτικές προσεγγίσεις περιλαμβάνουν τις χειρουργικές τεχνικές καταλύσεως (ablation) των οποίων οι επιπλοκές παρότι δεν είναι συχνές, μπορεί να είναι σοβαρές . Για αυτό οι επεμβατικές αυτές διαδικασίες πρέπει να διενεργούνται μόνο σε εξειδικευμένα κέντρα.

Παραδοσιακά λοιπόν οι θεραπευτικοί στόχοι στην αντιμετώπιση της κολπικής μαρμαρυγής επικεντρώνονται :

1. Στην πρόληψη των θρομβοελβολικών επεισοδίων
2. Στην ανακούφιση από τα συμπτώματα
3. Στον έλεγχο της συχνότητος όπου όμως υπάρχει δυσκολία στην επίτευξη ικανοποιητικού αποτελέσματος με τους συμβατικούς φαρμακευτικούς παράγοντες όπως τα αντιαρρυθμικά και η δακτυλίτιδα
4. Στον έλεγχο του ρυθμού για τον οποίο διατίθενται μέχρι τώρα μετρίως αποτελεσματικοί αντιαρρυθμικοί παράγοντες , οι οποίοι παρότι μπορούν να καταστείλουν την επανεμφάνιση της κολπικής μαρμαρυγής, περιορίζονται στην εφαρμογή τους λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών που εκδηλώνονται από την καρδιά ή από άλλα συστήματα.
Σύγχρονος θεραπευτικός στόχος : Η μείωση της νοσηρότητας και θνητότητος
Οι σύγχρονοι όμως θεραπευτικοί στόχοι στην αντιμετώπιση της κολπικής μαρμαρυγής τοποθετούνται σημαντικά ευρύτερα , περιλαμβάνοντας εκτός από τους παραδοσιακούς που προαναφέρθηκαν και τη μείωση της καρδιαγγειακής νοσηρότητας και θνητότητος.
Ο στόχος αυτός δυστυχώς δεν έχει επιτευχθεί ακόμη παρότι αντιθρομβωτικοί παράγοντες σε αντίθεση με τους αντιαρρυθμικούς, έχουν επιδείξει κάποιου βαθμού θετικό αποτέλεσμα ως προς τον στόχο αυτόν.