Ψυχολογικό Τραύμα και Ψυχολογική Κρίση

Εθιστική Απόλαυση
June 10, 2015
Καρκίνος του μαστού: οι προληπτικές εξετάσεις που σώζουν ζωές
June 10, 2015
Show all

Ψυχολογικό Τραύμα και Ψυχολογική Κρίση

Η λέξη «τραύμα» στις περισσότερες περιπτώσεις συνδέεται με σωματική πληγή/βλάβη δεδομένου ότι τα περισσότερα τραύματα προκαλούνται από εξωτερικά γεγονότα, ωστόσο, ο νους, μπορεί επίσης να τραυματιστεί από εξωτερικά γεγονότα (ασχέτως αν υπάρχει κάποιο σωματικό τραύμα). Στον τομέα της ψυχικής υγείας αυτή είναι μια πιο πρόσφατη προσέγγιση όσον αφορά τις αιτίες των ψυχολογικών νόσων. Δηλαδή, σε αντίθεση με τα παραδοσιακά ψυχολογικά και ψυχιατρικά μοντέλα, όπου οι άνθρωποι θεωρούνται ψυχικά «άρρωστοι» ή «ως στερούμενοι του χαρακτήρα», στην ψυχολογική θεωρία του τραύματος οι περισσότερες ψυχικές διαταραχές και δυσκολίες προκαλούνται από κάποιου είδους «τραύμα» και απαιτείται ψυχολογική περίθαλψη και φροντίδα – Τα ψυχολογικά συμπτώματα που παρατηρούνται είναι η φυσική εκδήλωση και ένδειξη ότι υπάρχει τραύμα.

Αυτό που είναι σημαντικό να θυμόμαστε είναι ότι τα εξωτερικά γεγονότα που προκαλούν τα ψυχικά τραύματα είναι εξαιρετικά γεγονότα. Εμφανίζονται απρόοπτα και ο συνδυασμός της συχνότητας, διάρκειάς και έντασης, είναι ή αντιλαμβάνονται ότι είναι τόσο εξαιρετικά ισχυρά, ώστε τα γεγονότα υπερβαίνουν τη συνήθη ικανότητα των ανθρώπων να προσαρμόζονται. Ακριβώς σε αυτό το σημείο μπαίνουμε σε ψυχολογική κρίση. Το τραύμα και η κρίση είναι φυσικά ομόλογά και εκδηλώνονται ως ψυχολογικά προβλήματα και ψυχικές διαταραχές, δηλαδή ανεπιθύμητες συμπεριφορές, συναισθήματα και σκέψεις (βλέπε σχήμα 1).

Πέρα από τις γενικές διαταραχές που προκύπτουν από τα τραύματα και τις ψυχικές κρίσεις, μια κύρια μορφή ψυχικής διαταραχής είναι η Μετατραυματική Αγχώδης Διαταραχή (PTSD) με τις συνιστώσες της (ASR & ASD) (βλέπε σχήμα 1). Αξίζει να σημειώσουμε ότι είναι η μονή διαταραχή όπου στον όρο της συμπεριλαμβάνεται και η αιτία. Δηλαδή, μαζί με τα συγκριμένα συμπτώματα, πρέπει να υπάρξει ξεκάθαρα κάποια πρόσφατη ακραία εμπειρία, γεγονός ή φαινόμενο όπου έχει βιώσει κάποιος και απείλησε τη ζωή τους, ή την ασφάλειά τους, ή απείλησε άλλα άτομα που ήταν κοντά τους προκαλώντας το συναίσθημα του φόβου η απόλυτου τρόμου ή ατονία και παράλυση.

Συνήθως μαζί με την μετατραυματική αγχώδη διαταραχή παρατηρούμε και άλλες διαταραχές που πιθανόν να προϋπήρχαν λόγω κάποιας κρίσης του παρελθόντος που δεν έχει επουλωθεί η να εμφανίστηκαν μετά τη πρόσφατη εμπειρία. Σε κάθε περίπτωση, οι ψυχικές διαταραχές που συνυπάρχουν αυξάνουν τη πιθανότητα να εμφανιστεί και/ή να επιδεινωθεί η μετατραυματική αγχώδης διαταραχή.

Ιωάννης Μανάφας Ν.
Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής
Παρέμβαση & Διαχείριση Ψυχικών Τραυμάτων & Κρίσεων